Çanakkale Troya Müzesi

Çanakkale’de Müzecilik faaliyetlerinin Osmanlı Döneminde 1911 yılında başladığını resmi evraklar üzerinde görebiliyoruz. Osmanlı Döneminde kurulan ilk müzemiz bugünkü İstanbul Arkeoloji Müzesi, ardından Bursa ve Sivas’ta müzeler açılıyor. Çanakkale Müzesinin ise Osmanlı topraklarında yapılmış en erken müzecilik uygulamalarından, müzecilik girişimlerinden biri olduğunu görüyoruz. Devlet arşivlerinde incelenen belgeye göre Çanakkale Müze Şubesi'nin kurulabilmesi için 10 bin kuruşluk ödenek talebinde bulunuluyor. Ardından bu bütçenin sağlanması ve  Çanakkale Müze Şubesinin kurulduğundan bahsedilmekte. İlk müze binası Çanakkale İdadisi yani Çanakkale Lisesi, yani bugünkü Çanakkale Öğretmenevi olarak belirlenmiştir. Sonraki yıllarda 1936’da Zafer Meydanı’nda tarihi mermer ve taş eserlerin “Çanakkale Müze Deposu” adıyla Ermeni Kilisesinde toplanmasına başlanılmış, 1965 yılında ise yine aynı meydanda bulunan kilisenin ek binasında Müze Müdürlüğü kurulmuştur. 19. yüzyıl sonlarında Çanakkale’nin birçok antik kentinde kazı yaparak bulduğu eserlerin çoğunu yurt dışına çıkaran, çok az bir bölümü Türkiye’de kalan Frank CALVERT’in koleksiyonunun bir bölümünün Çanakkale Müzesine devredilmesi, Ayrıca Troya’da 1932-1938 yılları arasında üçüncü dönem kazılarını yapan Carl BLEGEN’in Troya eserlerinden bir kısmının Çanakkale’ye getirilmesiyle Müzenin koleksiyonu oluşmaya başlar.

1959 yılında Dardanos Tümülüs’ünde ortaya çıkarılan zengin buluntular Çanakkale tarihinin Troya’dan sonra en önemli keşiflerinden biri olur. Dardanos Tümülüs’ünde ve Bozcaada’ da, Tenedos antik kentinin nekropolünde ortaya çıkan önemli buluntular sonucu yeni müze binası yapılması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Yeni müze 1984 yılında yapımı tamamlanarak hizmete açılır. Zafer Meydanındaki Müzenin eserleri de yeni müzeye taşınır.

Ancak ilerleyen süreçte müzelik eserlerin sayısının artmasıyla 1984 yılında ziyarete açılan müze de binası da yetersiz kalmıştır.

Troya Müzesinin inşasına, 2013 yılında; Serbest Katılımlı, Tek Aşamalı, Ulusal Mimari Proje Yarışması sonrasında başlanmıştır. 2018 yılında yapımı tamamlanan Troya Müzesi, Çanakkale Müze Müdürlüğü'ne bağlı bir birim olarak Tevfikiye Köyü'nde ziyarete açılmıştır.

Troya Müzesi’nde Homeros’un İlyada Destanı ile tarihe geçmiş Troas Bölgesinde iz bırakan Troya ve kültürlerinin yaşamı ve arkeolojik tarihi kazılardan çıkan eserler aracılığıyla anlatılmaktadır.

Ziyaretçiler müzeyi gezerken yedi başlığa bölünmüş bir hikâyeyi takip etmektedirler: Troas Bölgesi Arkeolojisi, Troya’nın Tunç Çağı, İlyada Destanı ve Troya Savaşı, Antik Dönemde Troas ve İlion, Doğu Roma ve Osmanlı Dönemi, Arkeoloji Tarihçesi, Troya’nın İzleri.

Müze ziyareti rampadan inerken başlamaktadır. Rampanın duvarlarında bulunan nişlerde Troya’nın farklı katmanları mezar taşları, büyük boy heykeller, sahne canlandırmaları ve büyük boy fotoğraflarla anlatılmaktadır. Müzenin giriş alanı olan, Troas ve çevresini konu alan sirkülasyon bandında ise devam eden sergi katları öncesinde ziyaretçiye bir oryantasyon sağlamak amacıyla arkeoloji bilimi, arkeolojik ve arkeometrik tarihleme yöntemleri, “neolitik, kalkolitik, tunç çağı, demir çağı, höyük, restorasyon, konservasyon” gibi terimler şemalar, çizimler, metinler ve interaktif yöntemlerle aktarılmaktadır.